Η αποβίβαση του Καραϊσκάκη στο Φάληρο
Date1895
MediumΛάδι σε καμβά
Dimensions150 x 273 εκ.
Collection No527
DescriptionΚωνσταντίνος Βολανάκης
«Η αποβίβαση του Καραϊσκάκη στο Φάληρο»
1895
Λάδι σε καμβά
65 x 80 cm
150 x 273 εκ.
Εμπνεόμενος από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ο Βολανάκης φιλοτεχνεί τον πίνακα «Η αποβίβαση του Καραϊσκάκη στο Φάληρο» (1895) για να εξιστορήσει την έλευση, τον Απρίλιο του 1827, των Ελλήνων αγωνιστών στη θέση Τρεις Πύργοι (Φαληρικό Δέλτα), προκειμένου να οργανωθεί επιχείρηση υπό την ηγεσία του Καραϊσκάκη για τη λύση της πολιορκίας της Ακρόπολης. Το έργο συνδυάζει θεματικά το τοπίο της ακτής και του θαλάσσιου όρμου με την απεικόνιση της Ακρόπολης στο βάθος, που υποδηλώνει τον λόγο της συγκέντρωσης των αγωνιστών. Σε αυτό το παράκτιο τοπίο, των ήρεμων χρωματικών τόνων και του απογευματινού φωτός, ο Βολανάκης εστιάζει το ενδιαφέρον του στην αφήγηση της σκηνής, στο να δηλωθούν η σταδιακή άφιξη του πλήθους των ανδρών και το συναίσθημα της αναμονής για την εξέλιξη των γεγονότων την επόμενη μέρα. Μικρά επιμέρους περιγραφικά γεγονότα μπορούν να ελκύσουν το βλέμμα του θεατή, όπως η προετοιμασία της κατασκήνωσης των αγωνιστών, οι έφιπποι άνδρες ή η αποβίβαση από τις βάρκες. Παράλληλα στο βάθος, μια σειρά πλοίων που καταφθάνουν υπογραμμίζει τη δυναμική παρουσία του ελληνικού ναυτικού στόλου, με την ελληνική σημαία να διαφαίνεται σε ένα από αυτά ως σημείο δήλωσης ενός γενικότερου εθνικού συμβολισμού.
Εννέα έργα συστήνουν το «σώμα» της Συλλογής που είναι αφιερωμένο στη ζωγραφική του κορυφαίου Έλληνα θαλασσογράφου Κωνσταντίνου Βολανάκη. Πρόκειται για έργα άλλοτε ιστορικά, σε σχέση είτε με το θέμα είτε με τη θέση τους στη νεοελληνική τέχνη, κι άλλοτε περισσότερο αισθαντικά ως προς τις αναζητήσεις στην απόδοση του τοπίου και την ατμόσφαιρα που αποπνέουν. Ο Βολανάκης είναι ένας ενδελεχής μελετητής της θάλασσας, την οποία προσεγγίζει με σεβασμό στη φύση και απαράμιλλη σημασία στη ζωγραφική τεχνική. Η μαθητεία του στην Ακαδημία του Μονάχου διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του έργου του προς αυτήν την κατεύθυνση· ο ίδιος, ως λεπτολόγος παρατηρητής, σχηματίζει την εικόνα του θαλασσινού τοπίου με βάση το εικονογραφικό υλικό που προσεκτικά συλλέγει, ενώ η αμεσότητα των έργων του προκύπτει ακριβώς χάρη στην εξαντλητικά εμπεριστατωμένη επεξεργασία των σχεδιαστικών λεπτομερειών. Φροντίζοντας κάθε έργο του να προσδιορίζεται από αυτές τις κατακτήσεις, ο Βολανάκης προχωρά και στη διερεύνηση της ατμόσφαιρας των έργων του, κατ’ αναλογία των χαρακτηριστικών του ιδιαίτερου θέματος και των συνθηκών που επιχειρεί να αναδείξει, με εκφραστικά μέσα τη δεσπόζουσα θέση του χρώματος και τις σχετικά φειδωλές αλλαγές στην απόδοση του φωτός.
«Η αποβίβαση του Καραϊσκάκη στο Φάληρο»
1895
Λάδι σε καμβά
65 x 80 cm
150 x 273 εκ.
Εμπνεόμενος από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, ο Βολανάκης φιλοτεχνεί τον πίνακα «Η αποβίβαση του Καραϊσκάκη στο Φάληρο» (1895) για να εξιστορήσει την έλευση, τον Απρίλιο του 1827, των Ελλήνων αγωνιστών στη θέση Τρεις Πύργοι (Φαληρικό Δέλτα), προκειμένου να οργανωθεί επιχείρηση υπό την ηγεσία του Καραϊσκάκη για τη λύση της πολιορκίας της Ακρόπολης. Το έργο συνδυάζει θεματικά το τοπίο της ακτής και του θαλάσσιου όρμου με την απεικόνιση της Ακρόπολης στο βάθος, που υποδηλώνει τον λόγο της συγκέντρωσης των αγωνιστών. Σε αυτό το παράκτιο τοπίο, των ήρεμων χρωματικών τόνων και του απογευματινού φωτός, ο Βολανάκης εστιάζει το ενδιαφέρον του στην αφήγηση της σκηνής, στο να δηλωθούν η σταδιακή άφιξη του πλήθους των ανδρών και το συναίσθημα της αναμονής για την εξέλιξη των γεγονότων την επόμενη μέρα. Μικρά επιμέρους περιγραφικά γεγονότα μπορούν να ελκύσουν το βλέμμα του θεατή, όπως η προετοιμασία της κατασκήνωσης των αγωνιστών, οι έφιπποι άνδρες ή η αποβίβαση από τις βάρκες. Παράλληλα στο βάθος, μια σειρά πλοίων που καταφθάνουν υπογραμμίζει τη δυναμική παρουσία του ελληνικού ναυτικού στόλου, με την ελληνική σημαία να διαφαίνεται σε ένα από αυτά ως σημείο δήλωσης ενός γενικότερου εθνικού συμβολισμού.
Εννέα έργα συστήνουν το «σώμα» της Συλλογής που είναι αφιερωμένο στη ζωγραφική του κορυφαίου Έλληνα θαλασσογράφου Κωνσταντίνου Βολανάκη. Πρόκειται για έργα άλλοτε ιστορικά, σε σχέση είτε με το θέμα είτε με τη θέση τους στη νεοελληνική τέχνη, κι άλλοτε περισσότερο αισθαντικά ως προς τις αναζητήσεις στην απόδοση του τοπίου και την ατμόσφαιρα που αποπνέουν. Ο Βολανάκης είναι ένας ενδελεχής μελετητής της θάλασσας, την οποία προσεγγίζει με σεβασμό στη φύση και απαράμιλλη σημασία στη ζωγραφική τεχνική. Η μαθητεία του στην Ακαδημία του Μονάχου διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του έργου του προς αυτήν την κατεύθυνση· ο ίδιος, ως λεπτολόγος παρατηρητής, σχηματίζει την εικόνα του θαλασσινού τοπίου με βάση το εικονογραφικό υλικό που προσεκτικά συλλέγει, ενώ η αμεσότητα των έργων του προκύπτει ακριβώς χάρη στην εξαντλητικά εμπεριστατωμένη επεξεργασία των σχεδιαστικών λεπτομερειών. Φροντίζοντας κάθε έργο του να προσδιορίζεται από αυτές τις κατακτήσεις, ο Βολανάκης προχωρά και στη διερεύνηση της ατμόσφαιρας των έργων του, κατ’ αναλογία των χαρακτηριστικών του ιδιαίτερου θέματος και των συνθηκών που επιχειρεί να αναδείξει, με εκφραστικά μέσα τη δεσπόζουσα θέση του χρώματος και τις σχετικά φειδωλές αλλαγές στην απόδοση του φωτός.